Dyslexie en Engels

Enige dagen geleden ontving ik via [list-engels] het interessante rapport van Caroline van den Bergh, Nanja van der Jagt-Joustra en Petra de Man-Neele over de praktijkkennis van de docenten moderne vreemde talen over dyslexie*. In dit onderzoek komt onder meer naar voren, dat heel wat docenten behoefte hebben aan meer aandacht voor dyslexie in de lesmethode. Dat komt geheel overeen met mijn eigen ervaring als nascholer. Bovendien blijkt mij steeds weer dat docenten niet altijd op de hoogte zijn van het materiaal dat voor het vak Engels speciaal ter ondersteuning van dyslectische leerlingen te verkrijgen is. Vandaar onderstaand overzicht.

Veel van de materialen zijn geschreven door Rinie Hoeks en ondergetekende. In die materialen wordt gewerkt met dezelfde indeling in verschillende soorten schrijfwijzen. Deze materialen zijn dan ook allemaal naast elkaar te gebruiken. De schrijfwijzen zijn ingedeeld in basisspellingen, regelspellingen, inprentspellingen en opbouwspellingen. Basisspellingen zijn de meest frequente schrijfwijzen voor een klank, zoals de <a> in cat of de <th> in thing. Regelspellingen zijn veel voorkomende spellingpatronen, zoals <klinker-medeklinker-e> in name, home, bike en tune. Inprentspellingen zijn de relatief weinig frequente schrijfwijzen waarvoor ook geen regel te geven valt, zoals <eigh> in eight of <ir> in shirt. Opbouwspellingen tenslotte hebben te maken met de morfologie (je moet letten op de “opbouw” van het woord). Hieronder vallen de meeste schrijfwijzen die de leerlingen in het kader van de grammatica tegenkomen, zoals <ed> in lived, worked en landed. Het aardige van deze indeling is, dat elk van de vier spellingcategorieën op een eigen manier kan worden aangeleerd. Het blijkt beslist niet zo te zijn dat je de spelling van Engelse woorden alleen maar door inprenting kunt leren.

 

Extra werkboeken bij een leergang met oefeningen voor technisch lezen en spellen

Rinie Hoeks-Mentjens. Spellingwijzer bij Worldwide 1, alle niveaus, Malmberg.

Ans van Berkel. Remedial Workbook bij New Interface 1, alle niveaus, ThiemeMeulenhoff.

 

Extra materiaal op website van uitgevers

ThiemeMeulenhoff

  • www.newinterface.nl > docent > Remedial. Alle woorden uit New Interface deel 1 (alle niveaus) ingedeeld naar klank en spelling.
  • www.goforit-online.nl > docent > Remedial teaching. Ingevuld klank-spellingschrift bij Go for it! Super light, deel 1.

 

Wolters Noordhoff

http://1thv.steppingstones.wolters.nl -- > remedierend materiaal. Enige tips voor spelling en uitspraak.

 

Computerprogramma waarin de meest voorkomende woorden uit leergangen Engels voor de brugklas zijn verwerkt.

Ans van Berkel & Claudia Jansen. Remedioom Engels. Een remediërend softwarepakket voor het Engels (spelling en technisch lezen). Zie www.cps.nl/remedioom.

 

*Nanja van der Jagt-Joustra, Petra de Man-Neele, Caroline van den Bergh: Dyslexie Samenvatting (Word-document)

Ans van Berkel
Vrije Universiteit
Toegepaste Taalwetenschap


Digitale Hulpmiddelen

Uitgebreide pagina Digitale Hulpmiddelen bij Dyslexie

(bijdrage van Josien Papavoine)


Naslagboekje

Bestanden die samen een naslagboekje vormen voor dyslectische leerlingen. Gemaakt aan de hand van Remedioom, oorspronkelijk voor basisschoolleerlingen:

all her shirts kleuren the boy behind
coach lady the red cat
cream late time
even a silly cook map window
excuse me pupil yellow
excuse smiling  
home smoking  

(bijdrage van Josien Papavoine)


Onregelmatige Werkwoorden in groepen

Naast docent Engels ben ik ook dyslexie-coördinator op onze school en zie dat leerlingen regelmatig vastlopen bij de onregelmatige werkwoorden. De onregelmatige werkwoorden, die over het algemeen achterin het boek van elke methode staan, laat de docent meestal van A - Z leren. De meeste leerlingen hebben hiermee geen moeite, echter de bedoeling van alfabetisch ingedeelde lijsten is eigenlijk  om zaken snel op te zoeken, als naslaggedeelte dus. Ik heb geprobeerd een systeem te ontdekken in de lijst onregelmatige werkwoorden waarmee de leerling meer geholpen zou kunnen worden. Mijn ervaring met dyslectische leerlingen is, dat zij met behulp van de regels, deze werkwoorden beter kunnen onthouden. Mogelijk geldt dit ook voor meerdere leerlingen.

Henk van Elburg

Onregelmatige Werkwoorden in groepen