Zwanemossel
Anodonta cygnea
Lengte : max. 20 cm.
Paaitijd : winter
Aantal eitjes : ongeveer 1.000.000
Komen uit na : enkele maanden

Soms liggen er op de bodem (her en der verspreid) ongeveer 10 cm grote bolletjes van aan elkaar vastzittende kleine driehoeksmosseltjes. Nadere inspectie levert op dat de basis van deze bolletjes soms de schelp is van de veel grotere Zwanemossel.
De Zwanemossel die soms wel 20 cm groot kan worden is bij ons vrij algemeen. Hij komt voor in allerlei soorten plassen en sloten. Op weilanden zijn vaak de lege schelpen te vinden van door vogels opgegeten mosselen. De levende Zwanemossel heeft aan de buitenzijde, als zijn schelp op een kiertje staat, twee naast elkaar liggende openingen (sifo's). Één dient als ingang, waar de mossel water naar binnen zuigt om het van voedsel en zuurstof te onttrekken Door de tweede sifo verlaat het verwerkte water weer het lichaam. De mossel kan zich ook door middel van een gespierde voet over de bodem voortbewegen. Hij laat daarbij een langgerekt spoor achter. Deze voet kan ook gebruikt worden als hij zich wil ingraven.

De Zwanemossel plant zich tweeslachtig voort. Het vrouwtje legt ongeveer 30.000 eitjes die binnen in de mantelholte van vrouwtje blijven zitten. Het mannetje op zijn beurt spuwt zijn zaadcellen uit in het omringende water. Vanwege de grote hoeveelheid zaadcellen en het actieve binnenpompen van water door het vrouwtje zullen de in het lichaam aanwezige eitjes vroeg of laat worden bevrucht. Na die bevruchting blijven de uit de eitjes gekomen larven nog enige tijd in de mantel van de moeder. In de mantel bevinden zich ook de kieuwen en er is dus een constante aanvoer van vers zuurstofrijk water gegarandeerd. Na enige tijd ontwikkelen de larven kleine klepjes zodat ze, als ze eindelijk het moederlichaam verlaten, zich zullen kunnen hechten aan de huid van langszwemmende vissen. Zij blijven daar net zo lang hangen tot zij zijn veranderd in kleine mosseltjes. Zij verlaten dan hun plaatsje op de huid van de vis en laten zich zakken naar de bodem.

Verspreidingsgebied
Alle zoete meren en plassen
Foto's & tekst Ron Offermans
Laatste update 11 feb. 2003