Waaierkokerworm
Sabella pavonina


De waaierkokerworm is een van de merkwaardigste levensvormen in de Oosterschelde. De eerste keer dat ik er onder water één tegenkwam kon ik helaas maar heel even van zijn schoonheid genieten. Vlakbij de kokerworm, met zijn op veren lijkende tentakels, zat een kleine krab die bij de aanblik van mij, heel dapper, een uitval deed en daarbij dwars over de kokerworm heen walsde. Met als gevolg dat de kokerworm vliegensvlug zijn tentakels naar binnen trok, zodat er allen nog maar een donkerbruin schoorsteentje overbleef.


Het schoorsteentje of koker word door de worm zelf gemaakt en steekt maar voor een gedeelte boven de grond uit. Het is buitengewoon taai en biedt een goede bescherming. Als de kust veilig is spreidt hij zijn tentakels als een bloem uit. Deze tot 6 cm. grote tentakelkroon kan geheel wit zijn, maar ook roodbruine banden en/of stippen hebben. Aan de tentakels zitten trilhaartjes die de gevangen voedseldeeltjes naar de centrale mondopening transporteren Hoe ouder de worm wordt hoe groter de kroon, die zich ook in meerdere windingen kan vergroten. De kroon zorgt niet alleen voor voedsel maar doet ook dienst als ademhalingsorgaan.

Op sommige plaatsen waar een gunstige ondergrond samengaat met voldoende stroming staan ze met bosjes bij elkaar. Soms doen de schoorsteentjes van de kokerworm ook dienst als aanhechtingsplaats voor de eieren van de sepia.


Meer informatie over de Waaier-kokerworm bij: Anemoon
De onderwaterwereld

Verspreidingsgebied
Zeeland
Foto's & tekst Ron Offermans
Laatste update 24 oktober 2008